عین القضات همدانی عارف بزرگ سده ششم هجری (دوازدهم میلادی) عشق و مهرورزی الهی را به متن زندگی و سلوک خانقاهی کشاند. او با عرفان مستانه و جهان بینی عاشقانه اش، مطالب پیچیده عرفانی را با مثال های ساده و با استناد به آیات قرآنی و روایات نبوی توضیح داده است. به نظر استاد دینانی: سخن عین القضات ضمن برخورداری از آهنگ عاشقانه، با نکته سنجی های دقیق عقلی و علمی همراه است و مانند بسیاری از عرفای دیگر، نه تنها با عقل مخالفت و دشمنی نکرده بلکه آن را میزان همه امور نیز به شمار آورده است.